Valkparkietenkwekerij Sephora
Valkparkiet Mutatie Calculator
Kies de mutaties van het koppel. De kansen voor zonen en dochters worden direct berekend.
Vader ♂
Man · ZZMoeder ♀
Pop · ZWJonge Mannen (Zonen)
- Grijs (wildkleur)100%Geen splits
Jonge Poppen (Dochters)
- Grijs (wildkleur)100%Geen splits
Rekenmodel
Wat is split?
Split betekent drager. De vogel draagt een mutatie in zijn erfelijkheid, maar je ziet het niet aan hem: hij lijkt gewoon grijs, of lijkt een andere mutatie te hebben die hij wél zichtbaar draagt. Zo'n vogel kan de mutatie wél doorgeven aan zijn jongen.
Staat bij een jong split …, dan heeft dat jong de mutatie zelf niet in het uiterlijk, maar draagt het hem wel en kan hij hem later weer doorgeven.
Een pop (ZW) heeft één Z-chromosoom. Draagt zij een geslachtsgebonden mutatie, dan zie je die altijd. Daarom kun je bij de moeder voor Geelwang, Cinnamon, Ino en Opaline geen split kiezen.
N.v.t. betekent niet van toepassing: die mutatie ontbreekt helemaal bij deze vogel.
Wat zijn X1 en X2?
Geslachtsgebonden mutaties liggen op het Z-chromosoom. Een man (ZZ) heeft er twee, een pop (ZW) heeft er één.
Bij de vader staat X1 voor het Z-chromosoom dat hij van zijn vader kreeg, en X2 voor het Z-chromosoom dat hij van zijn moeder kreeg. Kies je Split Ino X1, dan ligt die Ino op het Z dat hij zelf van zijn vader kreeg.
Dat maakt uit: de vader geeft bij elk jong één van zijn twee Z-chromosomen door. Op welk van de twee een split ligt, bepaalt dus welke jongen hem krijgen. De moeder heeft maar één Z, dus daar is X1/X2 niet nodig.
Bij de jong betekent X1: deze mutatie kwam van de vader, en X2: van de moeder. Een zoon krijgt een Z van beide ouders, een dochter alleen van haar vader.
Gekoppelde overerving
Geelwang, Cinnamon, Ino en Opaline liggen op hetzelfde Z-chromosoom en erven daarom gekoppeld over. Bij de vader kan het Z van zijn vader stuksgewijs ruilen met het Z van zijn moeder; dat heet crossing-over. De calculator houdt daar rekening mee met deze kansen:
- Geelwang – Cinnamon: 8%
- Cinnamon – Ino: 3%
- Ino – Opaline: 39,4%
Samen levert dat tussen Cinnamon en Opaline een recombinatiekans van 40% op: er kan één crossing-over vallen tussen Cinnamon en Ino, of tussen Ino en Opaline — maar niet allebei.
Maskervarianten en namen
Mutatie en kleur: een mutatie is een genetische verandering; de combinatie van allelen is het genotype. Het zichtbare uiterlijk heet het fenotype. Witmasker is de kleurnaam bij de blauwmutatie, Bleekmasker bij aqua en Crèmemasker bij turquoise. Bij valkparkieten ontstaat geen zichtbare blauwe kleur, doordat de veerstructuur geen actieve sponszone heeft die blauw licht weerkaatst.
Deze varianten verminderen het gele en roodoranje pigment (psittacine), niet het melanine. Blauw geeft een volledige reductie; aqua en turquoise een gedeeltelijke reductie (parblue).
Eén gen, verschillende allelen
De genetische volgorde is wildkleur → Bleekmasker → Crèmemasker → Witmasker. Wildkleur overheerst alle maskervarianten. Een vogel heeft twee allelen op dit autosomale locus: twee gelijke heet homozygoot, twee verschillende heterozygoot. Een wildkleur kan hier maar voor één variant split zijn.
- Bleekmasker, Crèmemasker of Witmasker: twee gelijke mutante allelen; homozygoot.
- Split Bleekmasker, split Crèmemasker of split Witmasker: één wildkleur-allel en één mutant allel. De maskervariant is niet volledig zichtbaar, maar kan wel worden doorgegeven. Volgens de bron kan soms al een geringe pigmentreductie optreden.
- BleekmaskerCrèmemasker, BleekmaskerWitmasker of CrèmemaskerWitmasker: twee verschillende mutante allelen. Beide worden met elk 50% kans doorgegeven. Het uiterlijk kan een tussenkleur zijn, niet alleen de kleur van het sterkere allel.
BleekmaskerWitmasker vervangt de eerdere naam “Bleekmasker split Witmasker”. Voor het berekenen van jongen kun je die eerdere omschrijving in gedachten houden, maar de combinatienaam onderscheidt de vogel van homozygoot Bleekmasker. BleekmaskerWitmasker en homozygoot Crèmemasker zijn niet altijd op het oog te onderscheiden.
Voorbeeld: BleekmaskerWitmasker × BleekmaskerWitmasker geeft 25% Bleekmasker, 50% BleekmaskerWitmasker en 25% Witmasker, bij zowel zonen als dochters.
Albino is de naam voor een vogel die zowel Ino als Witmasker zichtbaar heeft.
Bron mutaties en vererving: NBvV Standaard Valkparkiet 2016-2025; maskervarianten en combinatienamen: aangeleverde uitleg van Robertus Benning.